در صورت بروز اختلافات خانوادگی و عدم پرداخت مهریه توسط زوج، زوجه می‌تواند برای مطالبه حق خود اقدام نماید. قانونگذار نیز با پیش‌بینی سازوکارهای مختلف، دو روش مطالبه مهریه را برای زنان فراهم آورده است. در این بخش، به معرفی روش‌های مختلف مطالبه مهریه خواهیم پرداخت.

1- مطالبه مهریه از طریق دادگاه خانواده

یکی از متداول‌ترین روش‌های قانونی برای مطالبه مهریه توسط زوجه، طرح دعوی در دادگاه خانواده است. در این فرآیند، زوجه با تنظیم یک دادخواست حقوقی رسمی، به طور مشخص و دقیق خواستار صدور حکم قضایی مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت کامل مهریه تعیین شده در سند ازدواج می‌شود. این دادخواست معمولاً شامل اطلاعاتی درباره مشخصات طرفین، تاریخ عقد ازدواج، نوع و میزان مهریه، دلایل مطالبه و سایر مستندات مرتبط است. پس از تقدیم دادخواست به دادگاه خانواده، پرونده به یکی از شعب این دادگاه ارجاع شده و مراحل دادرسی آغاز می‌شود. پس از طی مراحل دادرسی و بررسی کامل پرونده، دادگاه با توجه به قوانین و مقررات حاکم بر موضوع و دلایل و مستندات ارائه شده توسط طرفین، حکم نهایی خود را صادر می‌کند.

2- مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت

زمانی که زوجه حکم قطعی دادگاه مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت مهریه در دست داشته باشد، می‌تواند با مراجعه به اداره ثبت اسناد و املاکی که حکم در آن صادر شده است، درخواست اجرای حکم نماید. در این مرحله، زوجه عملاً وارد مرحله اجرایی شدن حکم می‌شود و با ارائه درخواست خود، از اداره ثبت می‌خواهد تا با انجام تمامی اقدامات قانونی، نسبت به توقیف اموال منقول و غیرمنقول زوج اقدام کرده و پس از فروش آن‌ها، مبلغ حاصل از فروش را به عنوان مهریه به وی پرداخت نماید.

در واقع، اجرای ثبت به عنوان بازوی اجرایی دادگاه، مسئولیت اجرای احکام صادره از سوی دادگاه را بر عهده دارد و در این خصوص، وظیفه دارد تا با رعایت تمامی قوانین و مقررات مربوطه، حقوق زوجه را به طور کامل احیا نماید.

تفاوت مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت و دادگاه

در نظام حقوقی ایران، دو مسیر اصلی برای مطالبه مهریه پیش روی زوجه قرار دارد: مراجعه به دادگاه خانواده و یا اجرای ثبت. هر یک از این روش‌ها مزایا و معایب خاص خود را داشته و انتخاب بین آن‌ها به عوامل متعددی از جمله نوع مهریه، میزان آن، وضعیت مالی زوج و وجود یا عدم وجود اموال قابل توقیف بستگی دارد.

مطالبه مهریه از طریق دادگاه خانواده

مراجعه به دادگاه خانواده، روشی سنتی و متداول برای مطالبه مهریه است. در این روش، زوجه با طرح دعوی در دادگاه، خواستار صدور حکم مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت مهریه می‌شود. دادگاه پس از طی مراحل رسیدگی و بررسی ادعاهای طرفین، حکم مقتضی را صادر خواهد کرد.